2025-yilning 24-noyabridan 5-dekabr kuniga qadar O‘zbekistonning tarixiy shahri Samarqandda Yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi fauna va flora turlarining xalqaro savdosi to‘g‘risidagi konvensiya (CITES) tomonlar konferensiyasining 20-yig‘ilishi (COP20) o‘tkaziladi.
Bu haqdagi bitim Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vaziri Aziz Abduhakimov va CITES Bosh kotibi Ivonn Iguero tomonidan Biologik xilma-xillik to‘g‘risidagi konvensiya (CBD COP16) ishtirokchilari konferensiyasining Kolumbiyaning Kali shahrida bo‘lib o‘tgan 16-yig‘ilishi doirasida imzolandi.
“Mazkur shartnomaning imzolanishi biologik xilma-xillikning yo‘qolishi va yovvoyi tabiatning noqonuniy savdosiga qarshi kurashda hamkorlik muhimligini ta’kidlaydi. Biz xalqaro hamjamiyatni 2025-yilda COP20 doirasida Samarqandda kutib olishdan mamnunmiz, u yerda sayyoramizning boy biologik merosini himoya qilish borasidagi sa’y-harakatlarimizni birlashtiramiz”, — dedi Aziz Abduhakimov.
Oʻz navbatida I.Iguero Oʻzbekistonning CITES COP20 tadbirini tarixiy Samarqand shahrida oʻtkazish taklifi uchun minnatdorlik bildirdi.
“Konferensiyaning ushbu qadimiy shaharda oʻtkazilishi ham tarixiy hissiyotlarni uyg‘otadi, ham kelajakka — yovvoyi turlarning xalqaro savdosi tartibga solingan, yovvoyi tabiat qonunbuzarliklari sezilarli darajada kamaygan va CITES ro‘yxatiga kiritilgan turlar yovvoyi tabiatda ko‘paygan kelajakka hissa qo‘shadi", — dedi u.
Ta’kidlash joizki, O‘zbekiston Markaziy Osiyoda CITESning 184 Tomoni (183 ta davlat + Yevropa Ittifoqi) hamda yovvoyi tabiatni muhofaza qilish va savdo sohasida keng doiradagi manfaatdor tomonlarning yig‘ilishiga mezbonlik qiladigan birinchi davlatdir. “Atrof-muhitni asrash va "yashil" iqtisodiyot yili”da tashkil etiladigan global tadbirda 4000 dan ortiq ishtirokchi va delegatlar ishtirok etishi kutilmoqda.
COP20 CITES tomonlariga yovvoyi tabiatning xalqaro savdosi barqarorligi, qonuniyligi va kuzatilishi, turlarni saqlash va barqaror resurslarni boshqarish bo'yicha muhim muhokamalarda qatnashish imkoniyatini beradi. Bundan tashqari, 2025-yilda CITES COP20 ning 20 yillik yubiley yig'ilishi 1975-yilda Konvensiya kuchga kirganining 50 yilligiga to'g'ri keladi.
Ma’lumot uchun, CITES konvensiyasi 1973-yil 3-martda imzolangan va 1975-yil 1-iyulda kuchga kirgan. Konvensiya yovvoyi hayvonlar va o'simliklarning 40 900 dan ortiq turlari bilan xalqaro savdoni tartibga solish orqali yovvoyi tabiatni muhofaza qilish bo'yicha dunyodagi eng kuchli vositalardan biri bo'lib qolmoqda. CITES ro‘yxatiga kiritilgan ko‘plab turlarning vatani bo‘lgan O‘zbekiston 1997-yildan buyon Konvensiya ishtirokchisi hisoblanadi.
